HISTORIA BIBLIOTEKI

SKOCZOWSKIE TRADYCJE BIBLIOTEKARSKIE

Pierwszą biblioteką w Skoczowie była założona w 1871 r. Polska Czytelnia Katolicka. Jej działalność kontynuowała powołana w 1922 r. Publiczna Biblioteka Polska Macierzy Szkolnej. Do 1939 r. istniało w mieście jeszcze kilka mniejszych bibliotek zorganizowanych przy różnych związkach wyznaniowych i organizacyjnych, a także biblioteki uczniowskie przy Szkołach Podstawowych nr 1 i 2.

Działalność biblioteczną przerwał wybuch II wojny światowej, który zatrzymał również wszelką pracę kulturalno-oświatową. Biblioteki zostały zamknięte, a księgozbiory niszczono. Jednak skoczowscy bibliotekarze, nie bacząc na niebezpieczeństwo ze strony okupanta, starali się chociaż częściowo ocalić książki. Wynosili je w bezpieczne miejsca, a przede wszystkim rozprowadzali wśród czytelników w domach prywatnych.

Po zakończeniu działań wojennych działacze Domu Kultury przeprowadzili zbiórkę, która zakończyła się pozyskaniem około 500 woluminów. Pierwszą bibliotekę, posiadającą w zasobach 1500 książek, otwarto uroczyście w rok po wojnie, a jej kierownikiem został Jan Madzia.

*   *   *

BIBLIOTEKA PUBLICZNA W SKOCZOWIE

W styczniu 1949 r. powołano w Skoczowie Miejską Bibliotekę Publiczną, do której przeniesiono księgozbiór z Domu Kultury. Jej kierownikiem został znany skoczowski działacz Jan Czyż, a placówka mieściła się pierwotnie przy ul. Rynek 18. W 1979 r. biblioteka została przeniesiona do lokalu przy ul. Mickiewicza 17. W 1985 r. powołano Oddział dla dzieci, Wypożyczalnię dla dorosłych oraz Czytelnię, a w skład biblioteki wchodziły też dwie filie i punkty biblioteczne. Oprócz książek udostępniano również czasopisma, a poza tym placówka prowadziła działalność kulturalno-oświatową – organizowała lekcje biblioteczne oraz konkursy, zaś pod jej egidą przez 12 lat działał Teatrzyk Kukiełkowy „Minibudek” założony i prowadzony przez bibliotekarkę Romanę Biegun.

Zdjęcie przedstawia pracownice biblioteki oraz pisarkę Marię Wardasównę podczas spotkania autorskiego w 1979 r.
Od lewej: Helena Kubala (kierownik biblioteki w latach 1968-1991), pisarka Maria Wardasówna, bibliotekarki: Irena Raszka, Romana Biegun, Zofia Grzybek, Henryka Krauze i przewodnicząca kultury Elżbieta Kłoda. Fot. z archiwum biblioteki

Kolejna przeprowadzka centrali biblioteki nastąpiła w listopadzie 2010 r. Placówka otrzymała nowo wyremontowany lokal na parterze zabytkowej kamienicy przy ul. Mickiewicza 9, w którym działa do dziś. Biblioteka wzbogaciła się o nowe wyposażenie, a oprócz działających: Wypożyczalni dla dorosłych, Oddziału dla dzieci i młodzieży oraz Działu gromadzenia i opracowania zbiorów powołano Kącik Malucha przeznaczony dla najmłodszych użytkowników placówki. Z powodzeniem działają również dwie filie biblioteki – w Skoczowie przy ul. Bielskiej 34 oraz w Pierśćcu przy ul. Ks. H. Sobeckiego 8.

Zdjęcie przedstawia obecną siedzibę biblioteki przy ul. Mickiewicza 9
Budynek przy ul. Mickiewicza 9, w którym obecnie mieści się biblioteka. Fot. z archiwum biblioteki

Obecnie Biblioteka Publiczna w Skoczowie jest najważniejszym ośrodkiem kształtowania kultury czytelniczej w gminie Skoczów. Obsługuje czytelników ze Skoczowa oraz dziesięciu okalających miasto sołectw. Oprócz podstawowych zadań, jakimi zgodnie ze statutem instytucji są między innymi upowszechnianie czytelnictwa wśród społeczności lokalnej oraz gromadzenie i wypożyczanie książek, biblioteka proponuje również szeroki wachlarz działań kulturalnych, takich jak: spotkania autorskie, warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych czy inne wydarzenia kulturalne – w tym spotkania podróżnicze oraz koncerty. Placówka organizuje też konkursy dla czytelników, gry miejskie, kiermasze używanych książek oraz z powodzeniem realizuje projekty kulturalno-edukacyjne z wykorzystaniem środków zewnętrznych, w tym również międzynarodowe, włączając się jednocześnie w życie kulturalne gminy Skoczów. Na bieżąco współpracuje także z innymi instytucjami kultury gminy Skoczów oraz placówkami oświatowymi i stowarzyszeniami, w tym z Towarzystwem Miłośników Skoczowa, Kołem Miejskim PTTK w Skoczowie czy skoczowskim Uniwersytetem III Wieku, a także z innymi bibliotekami w kraju i za granicą – na przykład z Biblioteką Regionalną w Karwinie.

Na początku 2017 r., po zmianie na stanowisku dyrektora instytucji, biblioteka przygotowała i wdrożyła plan modernizacyjny, którego celem była zmiana wizerunku placówki i przekształcenie jej w instytucję nowoczesną i przyjazną dla czytelników. Pierwszy etap obejmował szereg zmian wewnętrznych, takich jak: uporządkowanie dokumentacji organizacyjnej i kadrowej, unowocześnienie i rozbudowa bazy technologicznej i informatycznej, przeniesienie obsługi księgowej i kadrowo-płacowej do Miejskiego Zarządu Oświaty pełniącego funkcję Centrum Usług Wspólnych czy pełna informatyzacja systemu wypożyczeń, a także wprowadzenie wielu ułatwień i działań dla czytelników, wśród których można wyróżnić między innymi: rozszerzenie o 12 godzin otwarcia centrali, zainstalowanie przewijaka dla niemowląt oraz dystrybutora z wodą, optymalizację pomieszczeń bibliotecznych, rozszerzenie oferty audiobooków, znaczne rozszerzenie działalności kulturalnej, wprowadzenie nowych zajęć dla dzieci oraz zainicjowanie akcji bookcrossingu w centrali i filiach. Wśród innych działań obejmujących etap pierwszy modernizacji można także wymienić zaprojektowanie oraz wdrożenie nowej identyfikacji wizualnej instytucji (logo, nowa szata graficzna strony internetowej, tabliczki informacyjne, identyfikatory dla pracowników itd.) i znaczne rozszerzenie działań promocyjnych biblioteki, skutkujące dużym wzrostem obecności placówki w mediach lokalnych, regionalnych oraz społecznościowych. W efekcie z końcem roku 2017 biblioteka zanotowała znaczy wzrost wszystkich statystyk w porównaniu z rokiem 2016, w tym ogólnej liczby odwiedzin o 41%, uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez Wypożyczalnię dla dorosłych o 198% oraz uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych przez Oddział dla dzieci i młodzieży o 213%.

Etap drugi modernizacji został przeprowadzony na początku 2018 r. i obejmował przede wszystkim remont i odświeżenie większości pomieszczeń bibliotecznych w centrali instytucji. Zmodernizowano w ten sposób Oddział dla dzieci i młodzieży, Kącik Malucha, Czytelnię książek i czasopism oraz korytarz główny (galerię zdjęć dotyczących tego etapu można znaleźć TUTAJ). W dalszych planach jest etap trzeci, który obejmie przede wszystkim remont generalny Wypożyczalni dla dorosłych, kolejne ułatwienia dla czytelników oraz organizację pracowni multimedialnej.

Zdjęcie przedstawia wnętrze Czytelni po modernizacji w 2018 r.
Czytelnia biblioteki po modernizacji w 2018 r. Fot. z archiwum biblioteki

*   *   *

KIEROWNICY I DYREKTORZY BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W SKOCZOWIE

  • 1950 – 1968 – Jan Czyż
  • 1969 – 1991 – Helena Kubala
  • 1991 – 2016 – Alicja Heller
  • 2017 – nadal – mgr Marcin Wieczorek